Nużeniec ludzki – jak rozpoznać pasożyta i skutecznie go zwalczyć?

Nużeniec ludzki z grupy pasożytniczych roztoczy to niewielki pajęczak rozwijający się na ciele człowieka. Żeruje w miejscach występowania gruczołów łojowych. Żywi się sebum i martwym naskórkiem. Chociaż pasożyt jest powszechny i kontakt z nim ma większość osób, szczególnie atakuje osoby z obniżoną odpornością organizmu. Leczenie nużeńca jest długie i trudne.

Nużeniec ludzki
Przyczyny zakażenia	Objawy nużeńca	Obszary żerowania pasożyta
W wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną.	Świąd skóry i miejscowe pieczenie.	Twarz, powieki, zewnętrzna część uszu, owłosiona skóra głowy, okolice intymne.
Używanie wspólnych ręczników, pościeli, ubrań, akcesoriów kosmetycznych co osoba zakażona.	Miejscowe zaczerwienienie i łuszczenie skóry. Obrzęk skóry.
Osłabienie organizmu, zaburzenia gospodarki hormonalnej.	Łuszczenie skóry w okolicach mieszków włosowych, zmiany grudkowo krostkowe.
	Zaczerwienienie i świąd spojówek. W niektórych przypadkach zapalenie spojówek. Wypadanie lub odbarwienie rzęs/brwi/włosów.

Dwie postacie kliniczne nużeńca ludzkiego

Wskazuje się na dwie odmiany kolorystyczne nużeńca ludzkiego – białą i żółtą. Pasożyt ma obły kształt i osiąga wielkość do 0,3 mm. Nużeniec jest pasożytem powszechnym, co oznacza, że kontakt z nim ma większość osób dorosłych. Pasożyt żeruje na skórze człowieka prowadząc do choroby skórnej – nużycy. Schorzenie może przebiegać w dwóch postaciach. Pierwsza postać kliniczna nużeńca ludzkiego charakteryzuje się rozlanym rumieniem, któremu z czasem towarzyszy łuszczenie się skóry, szczególnie w okolicach mieszków włosowych. Dodatkowo chory skarży się na nadmierny świąd i pieczenie skóry w miejscach zmian. Druga postać nużeńca ludzkiego przybiera postać zmian grudkowo-krostkowych, często z ropną treścią. Ta odmiana nużeńca często mylona jest z trądzikiem. Towarzyszy głównie młodym kobietom i nasila się w wyniku, stosowania mocno wysuszających kosmetyków pielęgnacyjnych lub ciężkich podkładów i pudrów. Nużeniec ludzki obejmuje partie ciała z dużą ilością gruczołów łojowych. Osiada szczególnie na twarzy, małżowinie, powiekach, owłosionej skórze głowy.

Rozwój schorzenia i wzrost populacji pasożyta na ciele żywiciela, zależy głównie od odporności organizmu i stanu zdrowia chorego. Osłabiona skóra sprzyja inwazji pasożyta i zaostrzeniu przebiegu choroby.

Nużeniec ludzki – dlaczego się rozwija?

Rozwojowi nużeńca ludzkiego sprzyjają: osłabiona odporność organizmu, zaburzenia gospodarki hormonalnej, wszelkie alergie, które mają wpływ również na osłabienie organizmu. Główną przyczyną rozwoju nużeńca jest natomiast nieprawidłowa higiena ciała. Pasożyt żywi się sebum i martwym naskórkiem. Ich nadmiar jest więc doskonałą pożywką dla nużeńca i miejscem do zakładania swojej kolonii. Dlatego też m.in. w walce z nużeńcem kluczowe jest systematyczne i dokładne oczyszczanie ciała, w celu pozbawienia pasożyta pożywienia.

Objawy nużeńca ludzkiego

• Rozlany rumień na twarzy.
• Miejscowe zaczerwienienia.
• Stan zapalny skóry, przybierający postać grudkowo-krostkową z ropną treścią.
• Uporczywy świąd i pieczenie skóry.
• Obrzęk w okolicach zmian zapalnych.
• Łuszczenie się skóry w okolicy mieszków włosowych.
• Zapalenie brzegów powiek.
• Wypadanie włosów, brwi, rzęs lub odbarwianie włosa.

 

W początkowym stadium, nużeniec ludzki może nie dawać żadnych objawów. Schorzenie rozwija się wolno i często jest mylące z objawami alergicznymi (świąd skóry i oczu, pieczenie, zaczerwienienie) lub trądziku różowatego (stany zapalne z ropną treścią). Dlatego niezwykle istotna jest konsultacja z lekarzem dermatologiem. Bagatelizowane schorzenie przybiera na sile i zajmuje coraz większe obszary ciała – mówi Marta Bożenda, kosmetolog z Clinica Cosmetologica

Miejsca żerowania nużeńca ludzkiego

Nużeniec żeruje w miejscach występowania gruczołów łojowych.

Wskazuje się na trzy miejsca najbardziej narażone na rozwój pasożyta.

• Skóra twarzy – pasożyt umiejscawia się na brodzie, na policzkach, na czole i na skrzydełkach nosa. Zainfekowane miejsca pokrywają się rumieniem, który swędzi i piecze. Wraz z rozwojem w miejscach żerowania pasożyta mogą pojawić się wypryski lub bolesne grudki z ropną treścią.
• Skóra powiek – to ciężka odmiana nużeńca i najbardziej niebezpieczna, gdyż bezpośrednio zagraża oczom. Nużeniec umiejscawia się wzdłuż linii rzęs, powodując odbarwianie, a następnie ich wypadanie. Nużeniec oczu prowadzi do przesuszenia spojówek, stanów zapalnych oczu, przekrwienia i łzawienia.
• Skóra głowy – ta postać nużeńca najczęściej towarzyszy osobom z tendencją do przetłuszczania się włosów. Namiar sebum na skórze głowy jest idealnym miejscem do rozwoju pasożyta. Wraz z rozwojem prowadzi on do rogowacenia skóry głowy, odbarwiania włosów u podstawy, a nawet ich wzmożonego wypadania.

Nużeniec ludzki a działanie dermokosmetyków

Walka z nużeńcem nie jest łatwa i wymaga podjęcia natychmiastowej reakcji i zdecydowanych środków. Terapia zalecona przez lekarza powinna być uzupełniana specjalistycznymi kosmetykami, w składzie których znajdziemy aktywne substancje niszczące nużeńca w różnym stadium rozwoju. Jedną z polecanych przez dermatologów propozycji jest Odexim – zestaw 4 kroków pielęgnacji, higieny i ochrony ciała. Formuła kosmetyków Odexim została oparta na składnikach naturalnych, których działanie wzmocniono substancjami aktywnymi – tlenek cynku, ichtiol jasny, kwas azelainowy. Odexim skutecznie oczyszcza skórę z martwego naskórka, nadmiaru sebum i pasożyta. Pomaga odbudować zniszczenia i zregenerować skórę, a dodatkowo chroni i wzmacnia jej wierzchnie warstwy.

Podsumowanie

Nużeniec ludzki występuje pod dwoma postaciami – białą i żółtą. Pajęczak żeruje w gruczołach łojowych i mieszkach włosowych, żywiąc się sebum i martwym naskórkiem. Pasożyt zaliczany jest do grupy wysoko zaraźliwych, gdyż w krótkim czasie przenosi się na nowego żywiciela i zakłada następne kolonie. Objawy żerowania nużeńca są dotkliwe i znacznie wpływają na pogorszenie komfortu chorego. Zakażenie pasożytem ma różny przebieg, gdyż pasożyt umiejscawia się w wielu miejscach na ciele i ma tendencję do przemieszczania. Ciężką i niebezpieczną postacią nużeńca ludzkiego jest odmiana oczna. Leczenie nużycy jest długie i trudne. W powodzeniu terapii niezbędna jest współpraca pacjenta z lekarzem i wdrożenie leczenia domowego, w postaci higieny i stosowania odpowiednich środków myjących.

FAQ

1. Jakie składniki aktywne powinny się znaleźć w kosmetykach do pielęgnacji domowej, by zwalczyć nużeńca ludzkiego?

Substancje czynne pomagające zwalczyć nużeńca to m.in.: tlenek cynku, ichtiol jasny, kwas azelainowy, olej rycynowy, witamina E. Substancje te znajdziemy m.in. w zestawie dermokosmetyków do pielęgnacji skóry Odexim.

2. Jak długo powinna trwać kuracja, by skutecznie zabić nużeńca?

Optymalny czas, pozwalający na zabicie nużeńców będących w różnym stadium rozwoju to około 3 miesiące. Po tym czasie wskazane jest podtrzymanie kuracji dermokosmetykami przez następne kilka tygodni, w celu zapobiegania nawrotom choroby.

3. Czy nużeniec ludzki u wszystkich objawia się jednakowo?

Nie, nużeniec rozwija się i objawia w zależności od odporności organizmu i jego podatności na działanie pasożyta. U niektórych osób przez długi czas rozwija się zupełnie bezobjawowo, by z czasem ujawnić się świądem i zaczerwienieniem. U innych pacjentów, nużeniec przybiera ostrą postać, objawiającą się rozlanym rumieniem i grudkami z ropną treścią. Każdy przypadek jest więc indywidualny.

4. Nużeniec ludzki – gdzie można się nim zarazić?

Środowiskiem sprzyjającym rozwojowi i rozmnażaniu pasożyta jest wilgoć, ciepła temperatura ciała i otoczenia, a także miejsca na ciele bogate w gruczoły łojowe. Nużeniec przenosi się poprzez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, jak również przez używanie tych samych ręczników, pościeli, akcesoriów osobistych, ubrań.

---

Bibliografia

1. Skonieczna D., Sławianowska P., Wesołowski R., Szewczyk-Golec K.: Demodex mites – characteristics, pathogenicity, diagnostics. Diagn Lab 2018
2. R.H.Champion, J.L. Burton, F.J.G. Ebling: Textbook of Dermatology, Wyd.Oxford, Blackwell Scientific Publications, London, Edynburg, Boston, Melburne, Paris, 2006
3. Erbagc Z., Ozgoztas O.: The significance of Demodex folliculorum density in rosacea. Int J Dermatol 1998
4. Inceboz T., Yaman A., Over L., Ozturk A.T., Akisu C.: Diagnosis and treatment of demodectic blepharitis, Turkiye Parazitol Derg, 2009
5. Elston D.: Demodex mites: facts and controversies. Clin Dermatol 2010